W ostatnich miesiącach zapadły nowe wyroki WSA oraz NSA dotyczące tego, czy wynagrodzenie za nabycie dostępu do oprogramowania w modelu SaaS podlega podatkowi u źródła na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT.
Przepis ten obejmuje m.in. należności za korzystanie z urządzenia przemysłowego.
Spór dotyczy tego, czy polska spółka płaci wyłącznie za dostęp do aplikacji, czy również za korzystanie z infrastruktury technicznej dostawcy, takiej jak serwery, przestrzeń dyskowa lub moc obliczeniowa. To właśnie ten drugi element może być uznany za użytkowanie urządzenia przemysłowego podlegającego opodatkowaniu u źródła.
Czym jest SaaS?
Model SaaS polega na zdalnym udostępnieniu oprogramowania poprzez Internet. Może to być np. system księgowy, poczta, narzędzie marketingowe albo platforma do zarządzania projektami.
W typowym SaaS użytkownik korzysta przede wszystkim z funkcji programu. Nie zarządza serwerem, nie ma prawa do infrastruktury i co do zasady nie otrzymuje praw autorskich do oprogramowania.
Korzystne wyroki WSA
W najnowszym wyroku WSA z 29 kwietnia 2026 r., sygn. III SA/Wa 2443/25, sąd uznał, że wynagrodzenie z tytułu nabycia dostępu do oprogramowania w modelu SaaS nie podlega opodatkowaniu podatkiem u źródła na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT.
Korzystne rozstrzygnięcie zapadło także w wyroku WSA z 20 listopada 2025 r., sygn. III SA/Wa 1848/25. Spółka nabywała usługi IT w modelu SaaS, które polegały na dostępie do programów, aplikacji i systemów informatycznych. Spółka nie wiedziała, gdzie znajduje się serwer, kto jest jego właścicielem ani na jakich zasadach działa. WSA orzekł, że wydatki ponoszone przez spółkę, w związku z nabywaniem usług SaaS na własne potrzeby, które nie obejmują przeniesienia na spółkę autorskich praw majątkowych, nie podlegają podatkowi u źródła.
Pozytywne rozstrzygnięcie zapadło również w wyroku WSA z 28 kwietnia 2026 r., sygn. I SA/Wr 57/26. Sprawa dotyczyła m.in. hostingu oraz przechowywania danych w chmurze. Sąd zwrócił uwagę, że wirtualny serwer komputerowy sam w sobie nie stanowi urządzenia przemysłowego. WSA uznał, że opodatkowaniu może podlegać wynajęcie sprzętu, ale nie sam dostęp do przestrzeni chmurowej na serwerze.
To ważny sygnał dla podatników korzystających z oprogramowania w modelu SaaS. Nie kończy to jednak sporu. Nowe wyroki WSA są nieprawomocne. Trzeba je także zestawić z najnowszą, niekorzystną linią NSA.
Najnowsza niekorzystna linia NSA
Aktualna linia NSA jest dla podatników niekorzystna. NSA coraz częściej przyjmuje rozszerzającą wykładnię pojęcia „urządzenia przemysłowego”. Według tego podejścia nie trzeba wykazywać bezpośredniego związku serwera z klasyczną produkcją przemysłową.
Punktem zwrotnym był wyrok NSA z 16 maja 2024 r., sygn. II FSK 1078/21, dotyczący korzystania z przestrzeni dostępnej na serwerach dla potrzeb m.in. umieszczania, gromadzenia, przechowywania danych, plików, baz danych, skrzynek pocztowych oraz usług sieciowych. NSA wskazał, że nawet jeśli serwer nie jest wykorzystywany bezpośrednio w produkcji, to przy szerokim rozumieniu pojęcia „urządzenie przemysłowe” należy przyjąć, że w zakresie funkcjonalnym stanowi takie urządzenie.
Analogiczne stanowisko NSA zajął w wyroku z 7 marca 2025 r., sygn. II FSK 1598/24, dotyczącym przestrzeni dyskowej oraz w wyroku z 5 sierpnia 2025 r., sygn. II FSK 1449/22.
Koniec 2025 r. przyniósł kolejne niekorzystne rozstrzygnięcia. W wyroku z 2 grudnia 2025 r., sygn. II FSK 268/23 NSA analizował korzystanie z miejsca w chmurze do przechowywania danych, plików, baz danych i skrzynek pocztowych. Sąd uznał, że brak fizycznego dostępu do serwera i brak wiedzy o jego lokalizacji nie wykluczają kwalifikacji płatności jako należności za użytkowanie urządzenia przemysłowego. W wyrokach z 5 grudnia 2025 r. (II FSK 317/23 i II FSK 318/23) podobnie oceniono usługi hostingowe obejmujące oddanie do dyspozycji spółki określonej objętości zasobów dyskowych (serwerów). W wyroku z 30 października 2025 r., sygn. II FSK 183/23 NSA również przyjął niekorzystną kwalifikację dla hostingu polegającego na udostępnieniu serwera.
W 2026 r. niekorzystne stanowisko NSA jest nadal podtrzymywane. W wyroku z 5 lutego 2026 r. (II FSK 1098/25) NSA wskazał, że świadczone poprzez chmurę obliczeniową usługi, w ramach których spółka korzysta z określonych parametrów: objętości dysku, mocy obliczeniowej, pamięci czy też wielkości transferu danych i innych, stanowią użytkowanie urządzeń przemysłowych.
W wyroku z 4 marca 2026 r., sygn. II FSK 757/23 NSA analizował usługę wynajmu przestrzeni w chmurze internetowej, jak również przestrzeni w celu udostępnienia klientom platformy w modelu SaaS za pośrednictwem Internetu (dostęp do platformy bez licencji). Sąd wskazał, iż zdecydował się na kontynuowanie najnowszej linii orzeczniczej dominującej obecnie w NSA. W konsekwencji uznał, że wynagrodzenie za nabycie wskazanych usług stanowi użytkowanie urządzenia przemysłowego i w konsekwencji podlega opodatkowaniu podatkowi u źródła.
Podsumowanie
Nowe korzystne wyroki WSA wzmacniają argument, że płatność za typowy dostęp do aplikacji w modelu SaaS nie powinna automatycznie podlegać WHT jako należność za użytkowanie urządzenia przemysłowego. Jednocześnie nie są to rozstrzygnięcia prawomocne.
Ponadto utrwala się niekorzystna linia NSA, który wskazuje, że brak fizycznego dostępu do serwera nie ma znaczenia. Jeżeli spółka korzysta w działalności z usług chmurowych i ma dostęp do określonych zasobów technicznych dostawcy, takie świadczenie może zostać uznane za użytkowanie urządzenia przemysłowego podlegające WHT.